HABERLER

04/03/2022 Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliği hakkında Basın ve Kamuoyu Duyurusu

BASINA, KAMUOYUNA

T.C. ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK ve İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKANLIĞI’NA DUYURUMUZDUR!

 

Türkiye Cumhuriyeti tarihinde, ilk kez Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliğinde İçmimarlık mesleğine yer verilmesi, son derece önemli bir gelişmedir. Ancak yayımlanan yönetmelik bir an önce bilimsel ve hukuksal normlara uygun hale getirilmelidir.


T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Mesleki Hizmetler Genel Müdürlüğü’nün 28.12.2021 tarihli yazısı ile kurumlara iletilen ‘’Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik Taslağı’’ konulu yazı ile Yönetmeliğin 57. Maddesinin ikinci fıkrasına “Kullanıcılara teknik gereksinimlerle uyumlu estetik iç mekân tasarımı sunmak amacıyla; havaalanlarının terminal, idari ve yolcu binaları, 300 ve üzeri yatak kapasitesine sahip hastaneler, yapı inşaat alanı 30 bin m2’den fazla olan; kamu hizmet binaları, alışveriş merkezleri ve 5 yıldızlı oteller için içmimarlarca hazırlanıp imzalanan İçmimari projesi de eklenir.” Şeklinde (c) bendi eklenmesine ilişkin kurumlardan görüş istenmesi üzerine TMMOB İçmimarlar Odası tarafından sunulan görüşlere 6235 sayılı TMMOB Kanununa, mesleğimiz lehine sonuçlanan Danıştay kararlarının aksine mimar meslek mensuplarına da İç mekân düzenlemesi yetkisi sağlaması bilimsel ve hukuksal parametrelerden uzak ve kabul edilemez bir yaklaşımdır.

 

Yönetmelik fen ve sanat kuralları ile örtüşmemektedir!

 

Sanat, teknik ve ekonomi açısından ileri düzey araştırma, uzmanlık ve tasarım yaklaşımı gerektiren 5.grup yapıların iç mekân tasarımlarını ele alan konu hakkında; yetkin ve yeterli eğitim almamış Mimarlık mesleği mensuplarının icra etmesine imkân sağlamanın oluşturacağı riskler düşünülmemiştir.

 

Söz konusu yönetmelik Anayasamızın 135. maddesine aykırıdır!

 

Anayasamızın 135. maddesine istinaden farklı ihtisas kollarına uygun meslek odaları kurulmuştur. İçmimarlık ihtisas kolu meslek alanında ve SMM yönetmeliğinde hak ve yetkisine dâhil olarak görülen İç mekân düzenleme projelerinin, mimarlık meslek ihtisasına dâhil edilmesi Anayasamızın 135. maddesine aykırıdır.

 

6235 sayılı TMMOB kanununa aykırıdır!

 

6235 Sayılı TMMOB Kanunu gereğince Birlik Yönetim Kurulunun oluşumu 6. maddesinde Birlik Yönetim Kurulunun Görevleri düzenlemiş; 19. maddesinde de odaların bu yasanın 2. maddesinde belirtilen amaç için Birlik Genel Kurulunca kararlaştırılan işlerden yalnız odalarını ilgilendiren kısımlar ile görevli oldukları, odaların ve organların kuruluş amaçları dışında faaliyette bulunamayacakları belirtilmiştir.

Mimarlar Odası Yönetmeliğinde yer alan İç mekân düzenlemesinin TMMOB’nin 12 Mart 2005 tarihli 214 numaralı kararı gereğince, İçmimarlık meslek alanında olduğu kararı alınmış Mimarlar Odası SMM yönetmeliğinden çıkartılmıştır.

 

Yapılan düzenleme Danıştay kararlarına aykırıdır!

 

TMMOB İçmimarlar Odası SMM yönetmeliğinde ve ilgili Danıştay kararında belirtilen, “mimari iç mekân düzenleme ve donanımı tasarımı hizmetlerinin” Mimarlar Odası hizmet alanından çıkartılmasını onaylayan, Esas No: 2005/5827 - Karar No: 2007/2060 Danıştay kararı ortadadır. Danıştay Esas No:2007/1138 no’lu karar ile TMMOB Mimarlar Odası’nın Mimari İç Mekân Düzenlemesi ve Donanımı Tasarımı Hizmetleri Şartnamesi ve Ücret Tarifesi düzenleyemeyeceğine karar vermiştir. Ayrıca Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’nun (İDDK) Esas No: 2007/2075 Karar No: 2012/1201 ve Esas No:2013/1504 – Karar No:2014/3944 kararları ile onanmıştır.  

 

1986 yılında Bakanlar Kurulu kararı ile yürürlüğe giren ve Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliğinin detayı olan Mimarlık ve Mühendislik Hizmetleri Şartnamesinin 10.5. maddesine aykırıdır!

 

Çok önemli sanat yapıları ile dördüncü sınıfta belirtilen yapıların sanat ve araştırma yönünden çok önemli olanlarının mimarlık hizmetleri. İçmimari ve dekorasyon hizmetleri de bu sınıfta mütalaa edilir. Ancak ücret, dekorasyon yaklaşık maliyetine göre 5. sınıftan hesaplanan miktarın % 50 fazlası ile ödenir.

Bu ücretin hesaplanmasındaki yaklaşık maliyet, mümkünse 3. maddeye göre, değilse usulüne göre bulunur. Bu hizmetler; iç hacimlerin dekorasyonu, döşeme ve möbleler, ışıklandırma, sergileme, tören ve bayram dekorasyonları, reklam tesisleri, kara, deniz ve hava taşıt araçlarının döşenmesi ve benzerleridir. “İç mekân düzenlemeleri” TMMOB İçmimarlar Odası Serbest İçmimarlık Hizmetlerini Uygulama, Tescil ve Mesleki Denetim Yönetmeliği gereği İçmimarlık meslek alanındadır.

 

TMMOB İçmimarlar Odasının kuruluşuna zemin hazırlayan 1976 yılında Mimarlar Odası tarafından hazırlanan ihtisas ayrım raporuna aykırıdır!

 

1976 yılında TMMOB İçmimarlar Odasının kuruluşuna esas teşkil eden Mimarlar Odası Araştırma ve Geliştirme Örgütü’nce hazırlanan İhtisas ayrım raporu ile temel gerekçe olarak, “Mimar yeteneklerini paylaşmaya hazırlamalıdır kendini.” Bazı çevreler mimarın yetenek ve yetki alanını çizerken çoğu kez, kapı kolundan başlayıp sırasıyla ev, şehir, ülke, bölge, kıta gibi gittikçe büyüyen ve neredeyse “Mikro kozmostan makro kozmosa kadar tüm alanlar bizimdir” demeye gelebilecek bir çevre varsaymaktadırlar. Oysa ki; bu genişliği genelde algılamak ve kavramak (yani Manevi İdrak) ile eylem yetkisine sahip olmak çok farklı şeylerdir. Şüphesiz ki; bir ayrıntı ile uğraşırken bütünü kaybetmemek gerekir.

 

Aksi halde kişi, kısır bir çevre içine sıkışmış, dar görüş ve us’ a sahip, körleşmiş bir otomat duruma düşecektir ve çağının, toplumunun ve görevinin çeşitli yönleri ile olan bağını kuramayacaktır. Böyle bir tip yaratmanın sakıncalarının yanı sıra, yukarıda adı geçen benci tutumlu kişilerin de çağ gerçeklerinden uzak oldukları kesinlikle ortadadır. Bu olayı, küçük ölçekte de olsa bir meslek emperyalizmi şeklinde tanımlayabiliriz. “Bir devletin sınırlarını genişletme politikası” sözlük anlamına gelen emperyalizm, devlet ölçeğinden bireyler ölçeğine kadar geçirdiği aşama içerisinde yer alan; zümre, sınıf veya meslek topluluğu aşamasında da sömürü anlamına gelir.


Oysa ki; yayın organları yoluyla, senelerdir sömürü politikasına karşı çıkan Mimarlar Odası’nın ilerici tutumu, henüz bünyesine mensup olan bazı kişi veya çıkarcı çevrelerce benimsenmemiştir.” diyerek, Mimarlar Odasında görev yapacak kadroların bunların karşısında yer alması gerektiği vurgulanmıştır.

İçmimari projeler yapı kullanma izin belgesi alınmadan önce değil ruhsat aşamasında ilgili idareye sunulmalıdır!

 

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliğinde yaptığı hukuka ve bilime aykırı bu değişiklik ile Türk Standartları Enstitüsünün erişilebilirlik ile ilgili yayımladığı TS - 9111 Özürlüler ve Hareket Kısıtlılığı Bulunan Kişiler için Binalarda Ulaşılabilirlik Gerekleri Yönetmeliğinde geçen ve Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliğinde aranan iç mekân tasarımında uygulanması zorunlu kılınan normlar ile uyuşmamaktadır.  Tekrar hatırlatma gereği duyarız ki; iç mekân tasarım hizmetleri; TMMOB ve Danıştay kararları gereği İçmimarlık meslek disiplinin alanı içeresindedir. İç mekân düzenlemesinin ruhsat değil de yapı kullanma aşamasında talep edilmesi Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinde ki ruhsat şartlarında yer alan mimari projenin TS - 9111 engelli erişim normlarına ve yangın yönetmeliğine uygun hazırlanma prensiplerine aykırılık içermektedir ve ciddi sorunlar oluşturacağı kaçınılmazdır. İçmimari projeler ruhsat aşamasında bilim ve hukuk ilkeleri gereği ilgili idareye sunulmalıdır.

 

Yayımlanan Yönetmelik ile Mimarlık Mesleği, İçmimarlık meslek alanının ve İçmimar meslektaşlarımızın sömürülmesine neden olacaktır!

 

T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Mesleki Hizmetler Genel Müdürlüğü’nün meslek oligarşilerinin baskısı sonucu verdiği bu yanlış kararın “Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliğini” içinden çıkılmaz bir hale getirdiği çok açıktır.

 

Bilime, hukuka ve meslek haklarına aykırı bu düzenlemenin bir an önce geri çekilmesini talep ediyoruz.

 

Saygılarımızla, 

 

TMMOB İçmimarlar Odası

25. Dönem Yönetim Kurulu